O śniegu


O śniegu w marcu? 
Wiem, wiem, wy już macie wiosnę w głowach, niestety my ciągle budzimy się w zimie. Dzisiaj mamy piękny słoneczny dzień i rześkie -11 stopni.  Chorobowe oznacza więcej czasu (oczywiście pomijam tę mniej przyjemną stronę mojego obecnego stanu), więc nabazgroliłam wam o wariacjach na temat słowa śnieg.



Lumi – czyli śnieg. Czy wiecie ile jest słów w języku fińskim oznaczającym śnieg? Możemy go sklasyfikować w zależności od budowy, konsystencji, pory roku? Muszę przyznać, że sama nawet nie znam wszystkich i niektórych chyba nawet nie poznam. Język fiński jest naprawdę bogaty w określenia związane z pogodą, przyrodą, więc dlaczego inaczej miałoby być ze śniegiem. Poszczególne określenia śniegu wskazują nam różny stopień zmrożenia, wilgotności, roztopienia, puszystości. Popatrzcie, jest naprawdę w czym wybierać:

räntä – deszcz ze śniegiem
loska – błoto pośniegowe, bardzo mokry i w brudny (szczególnie w miastach) śnieg
nuoska – świeży, nieco wilgotny śnieg, idealny do zrobienia bałwana i urządzenia bitwy na śnieżki ;-)
tykkylumi – bardzo wilgotny i ciężki śnieg, powodujący łamanie* się drzew
tykkilumi – sztuczny śnieg np. na stokach narciarskich
sohjo – śnieg mocno wymieszany z wodą 
pakkaslumi – lekki, zmrożony śnieg
kinos – duża warstwa śniegu dodatkowo uformowana przez wiatr (zaspa) ale nie tylko.
hanki – gruba pokrywa śniegu z mocno zmrożoną górną warstwą
höttö/höty - zmiękczona przez odwilż grubsza warstwa śniegu. Na taki śnieg trzeba uważać, bo można łatwo wpaść po kolana ;-)
polanne - bardzo zmrożony, ubity i wyboisty śnieg, najczęściej na drodze. Koszmar kierowcy.
puuterilumi - bardzo drobny i suchy śnieg, jak nazwa wskazuje jak jak pył.

Wyobraźcie sobie, że to tylko niewielka część, bo jak twierdzi Helsingin Sanomat (największy dziennik w Finlandii), w języku fińskim znajdziemy ponad 200 słów określających śnieg. 



Dodatkowo słowo lumi tworzy podstawę wielu innych słów związanych ze śniegiem i innymi śnieżnymi sprawami, ale najpierw popatrzcie jak pięknie się odmienia przez fińskie przypadki.
lumi
lumen
lunta
lumessa
lumesta
lumeen
lumella
lumelle
lumelta
lumena
lumeksi
lumetta
-to tylko liczba pojedyncza. 

Lumi to również piękne imię żeńskie, ostatnio coraz bardziej popularne, ale Lumi, jako imię odmienia się już inaczej, dlatego uważajcie ;-)



Wiele zimowych słów zawiera słowo lumi np.:

lumiukko – bałwan
lumipallo – śnieżka
lummihiutale – płatek śniegu
lumisade – opady śniegu
lumimyrsky – burza śnieżna
lumipyry – zamieć 
lumipeite – pokrywa śnieżna
lumienkeli – anioł zrobiony na śniegu
lumilauta – deska do snowboardu
lumilapio – łopata do odśnieżania
lumikola – zgarniacz  do śniegu, taka duża łopata do śniegu
lumikko – łasica
lumilinko – pług wirnikowy lub dmuchawa do odśnieżania
lumitilanne – sytuacja śnieżna
lumikengät – rakiety  śnieżne
lumipisara – śnieżyca (roślina)
lumilinna – zamek ze śniegu
lumilyhty – jeden z moich ulubionych symboli bożonarodzeniowych, czyli lampion zrobiony ze śnieżek
Lumikki – Królewna Śnieżka, w Helsinkach jest nawet ulica Lumikintie, czyli ulica Królewny Śnieżki
 (PS czy mówiłam już że język fiński jest bardzo elastyczny i łatwy)

Mało tego, w językach północnych własne nazwy mają nawet ślady pozostawione na śniegu:

jotos/rannio - ścieżka w śniegu, ps najczęściej określa się tak ścieżki wydeptane przez renifery
kieppi - schronienie w śniegu dla niektórych gatunków ptaków
latu – ślady po nartach
tola – ślad po nartach, ale na które napadało już trochę nowego śniegu :-)


Zima w tym roku była/jest naprawdę piękna, śnieżna, słoneczna, a co za tym idzie mroźna. Jeżeli jeszcze nie byliście w Finlandii zimą, to się koniecznie wybierzcie.




*W tym roku w regionie Kainuu tego typu śnieg spowodował ogromne szkody, wiele osób było przez kilka tygodni bez elektryczności, a nawet w mniejszych miejscach konieczne były ewakuacje.

Komentarze

Popularne posty